Analityka ogólna

ANALITYKA OGÓLNA

II rok, kierunek analityka medyczna,

rok akademicki 2020/2021, semestr letni

Osoba odpowiedzialna za dydaktykę: dr Marzena Iwanowska

 

Miejsce i wymiar zajęć z Analityki ogólnej:

Zajęcia obejmują 60 godzin, w tym: wykłady 15, seminaria 10, ćwiczenia 35
ECTS = 5.

Sale ćwiczeniowe Zakładu Medycyny Laboratoryjnej, ul. Banacha 1a

Seminaria – platforma MS Teams

Wykłady – platforma e-learning.wum.edu.pl

 

 

Forma zaliczenia przedmiotu: Egzamin pisemny w sesji zimowej

 

Cel nauczania i zakres przedmiotu

Celem nauczania Analityki ogólnej jest:

·         Zapoznanie się z podstawowymi technikami, stosowanymi w  badaniach z zakresu analityki ogólnej.

·         Poznanie czynników wpływających na jakość wyników badań laboratoryjnych.

·         Zapoznanie się z zasadami pracy w rutynowym laboratorium medycznym.

·         Zapoznanie się z zastosowaniem technik analitycznych w medycznym laboratorium diagnostycznym.

·         Nabycie umiejętności samodzielnego wykonania i interpretacji wyników badania ogólnego moczu.

·         Nabycie umiejętności samodzielnego wykonania i interpretacji wyników badania płynu mózgowo-rdzeniowego.

·         Nabycie umiejętności samodzielnego wykonania i interpretacji wyników badania ogólnego płynów z jam ciała człowieka.

·         Nabycie umiejętności bezpiecznej pracy w laboratorium.

 

Godziny przyjęć studentów uzgadniane na bieżąco w sekretariacie

Wszystkie informacje przeznaczone dla studentów zamieszczane są na tablicy ogłoszeń na bieżąco.

 

Osoba odpowiedzialna: dr Marzena Iwanowska

 

Wymiar zajęć:

Wykłady: 15 godzin

Seminaria: 10 godzin

Ćwiczenia: 35 godzin

 

 

Tematy wykładów:

 

1.      Czynniki stanowiące zagrożenie w laboratorium. Podstawowe zasady bezpiecznej pracy w laboratorium, postępowanie po ekspozycyjne przedlekarskie. Podstawowe pojęcia dotyczące kontroli jakości wyników badań laboratoryjnych. Dr Emilia Czyżewska

2.      Wartości odniesienia i ich znaczenie w interpretacji wyniku. Wpływ wybranych czynników osobniczych na wynik badania laboratoryjnego /zmienność osobnicza, wiek, płeć, rytmy biologiczne/. Wpływ wybranych czynników zewnętrznych na wynik oznaczenia laboratoryjnego /pożywienie, aktywność fizyczna, używki głodzenie/, Jakość próbki materiału biologicznego a wynik oznaczenia laboratoryjnego /wpływ stazy, środków odkażających, miejsca pobrania, hemolizy, przechowywania i transportu/. Dr Emilia Czyżewska

 

3.      Mocz jako materiał do badań laboratoryjnych. Dr Marzena Iwanowska

 

4.      Rola badania moczu w profilaktyce, diagnostyce i monitorowaniu postępowania medycznego. Dr Marzena Iwanowska

 

5.      Badanie płynów z jam ciała. Mgr Agnieszka Wiśniewska

 

6.      Cytomorfologia ginekologiczna. Przygotowanie wymazów ginekologicznych. Podstawowe cechy normalnych i patologicznych komórek zawartych w wymazie ginekologicznym. Płyn owodniowy. Metody pobierania składników płynu owodniowego. Badania biochemiczne i morfologiczne płynu owodniowego. Dr hab. Olga Ciepiela

 

7.      Badanie ogólne kału. Kierunki badania kału. Badanie na obecność krwi utajonej. Zasada przeprowadzenia badania. Interpretacja wyników badania. Sonda żołądkowa i dwunastnicza. Wskazania i przeciwwskazania do zgłębnikowania żołądka i dwunastnicy. Przygotowanie pacjenta do zgłębnikowania żołądka i dwunastnicy. Badanie czynności wydzielniczej żołądka - badanie pH, kwaśności miareczkowej i obliczenie wartości BAO, MAO i PAO. Interpretacja wyników badania. Badanie soku żołądkowego (cechy fizyczne, chemiczne, skład mikroskopowy). Metody badania motoryki dróg żółciowych i pęcherzyka żółciowego, próba z cholecystokininą. BAL. Badanie plwociny. Mgr Milena Małecka

 

8.      Badanie płynu mózgowo-rdzeniowego. Dr Emilia Czyżewska

 

 

  Tematy seminariów:

 

1.      Techniki znajdujące zastosowanie w rutynowym medycznym laboratorium diagnostycznym ze szczególnym uwzględnieniem automatyzacji badań z zakresu analityki ogólnej. Podstawy prowadzenia kontroli wewnątrzlaboratoryjnej. Dr Emilia Czyżewska

2.      Zasady przygotowania pacjenta do badań laboratoryjnych. Zasady znakowania i identyfikacji próbek. Przechowywanie i transport próbek. Mgr Milena Małecka

3.      Metody wykorzystywane w badaniu ogólnym moczu. wpływ interferencji na wyniki badania moczu. dobowa zbiórka moczu. Dr Marzena Iwanowska

4.      Badanie nasienia. Podstawowe parametry ejakulatu, badania morfologiczne. Badania biochemiczne. Dr hab. Olga Ciepiela

5.      Płyn stawowy. Metody pobierania płynu stawowego. Kierunki badania płynu stawowego. Skład chemiczny płynu stawowego. Elementy morfotyczne występujące w płynie stawowym i metody ich badania. Mgr Agnieszka Wiśniewska

 

Tematy ćwiczeń:

 

1.      Badanie ogólne moczu ze szczególnym uwzględnieniem standaryzacji badania osadu moczu. Dr Marzena Iwanowska

2.      Zajęcia praktyczne z badania moczu ze szczególnym uwzględnieniem roli pasków testowych. Znaczenie kliniczne wykrywania narkotyków i leków w moczu za pomocą testów paskowych. Dr Marzena Iwanowska

 

3.      Badanie ogólne moczu ze szczególnym uwzględnieniem mikroskopowej oceny osadu. Metody barwienia osadu moczu. Dr Marzena Iwanowska

 

4.      Badanie ogólne moczu ze szczególnym uwzględnieniem mikroskopowej oceny osadu. Metody barwienia osadu moczu – ciąg dalszy Dr Marzena Iwanowska

 

5.      Zajęcia praktyczne z badania płynu mózgowo-rdzeniowego. Mgr Agnieszka Wiśniewska

 

6.      Zajęcia praktyczne z badania płynów ustrojowych. Rola badania płynów z jam ciała. Pojęcia przesięku i wysięku. Metody ich różnicowania. Mgr Agnieszka Wiśniewska

 

7.      Rola badania kału w różnych patologiach klinicznych. Inny materiał biologiczny (kamienie, ślina, łzy, włosy, nasienie). Badanie kału: makroskopowe, mikroskopowe (wykrywanie  skrobi, tłuszczu, włókien mięsnych), chemiczne (wykrywanie barwników żółciowych, chymotrypsyny, krwi utajonej). Zajęcia praktyczne z badania kału. Mgr Milena Małecka

 

8.      Ocena ilościowa elementów morfotycznych krwi, PMR, płynów z jam ciała za pomocą kamer hematologicznych Burkera i Fuchsa-Rosenthala. Technologia pomiarowa w analizatorach zautomatyzowanych. Mgr Agnieszka Wiśniewska

 

9.      Zaliczenie praktyczne i teoretyczne ćwiczeń 1. Dr Marzena Iwanowska, Mgr Agnieszka Wiśniewska

10.  Standardy przy pobieraniu materiału do badań laboratoryjnych. Czynniki przedanalityczne wpływające na wynik badania. Analiza stopnia hemolizy w próbce. Interferencje. Rola i rodzaje antykoagulantów. Mgr Milena Małecka

 

11.  Obieg materiału i zasady dokumentacji ze szczególnym uwzględnieniem etapu przygotowania próbek do badania (wirowanie, sedymentacja). Wizyta w  laboratorium. Mgr Milena Małecka

 

12.  Analiza kamieni żółciowych. Analiza kamieni moczowych: wykrywanie soli amonowych, węglanów, szczawianów, fosforanów, wapnia, cystyn (ćwiczenie trwa 2 godziny). Dr Emilia Czyżewska

 

Metody organizacji pracy:  Studenci pracują samodzielnie, wykonując praktycznie zadania przewidziane programem.

 

Organizacja zajęć:

Ćwiczenia 2-6 będą odbywać się w grupach 5-osobowych

Wykłady będą się odbywały w formie e-learningu. 

Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest udział we wszystkich wykładach, zaliczenie kolokwiów, egzaminu praktycznego oraz egzaminu pisemnego.

 

 

Formy kontroli i ocena wyników nauczania:

Zaliczenie w formie elektronicznej wykładów (w tym samym czasie dla całego roku).

Cząstkowe zaliczenia praktyczne i teoretyczne.

Egzamin praktyczny i teoretyczny.

 

Literatura obowiązkowa:

·         Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej. A. Dembińska-Kieć, J. Naskalski wyd. 3

·         Próbki: od pacjenta do laboratorium. W.G. Guder, S. Narayan, H. Wisser, B. Zawta

·         Wydzieliny człowieka. M. Uszyński, K. Worowski

·         Dostępne atlasy moczu

Literatura zalecana: 

·         Diagnostyka laboratoryjna. B. Neumeister, I. Besenthal, H. Liebich

·         Diagnostyka laboratoryjna t. 1 i 2. N.A. Brunzel

·         Interpretacja badań laboratoryjnych. J. Wallach

·         Dostarczane na zajęciach bieżące publikacje